302. Απ’ αυτούς που πέφτουν, κάποιοι δε σηκώνονται για να μην ξαναπέσουν. {σ. 78]
303. Αυτό που λέω στον εαυτό μου, ποιος το λέει; Σε ποιον το λέει;
307. Οι αλυσίδες που μας δένουν πιο σφιχτά είναι οι αλυσίδες που έχουμε σπάσει. [σ. 79]
309. Ναι, σε είχα δει, μα πουθενά δε σε είχα δει όπως σε βλέπω τώρα. Πού ήσουνα όπως σε βλέπω τώρα; Κι όπως σε είχα δει, πού είσαι;
310. Πίστευες πως γκρεμίζοντας εκείνο που χωρίζει, ενώνεις. Και το γκρέμισες εκείνο που χωρίζει. Και τα γκρέμισες όλα. Γιατί δεν υπάρχει τίποτα χωρίς εκείνο που χωρίζει. [σ. 80]
313. Ξέρεις τόσα για μένα και δε με καταλαβαίνεις. Ξέρω, δε θα πει καταλαβαίνω. Μπορεί να ξέρουμε τα πάντα και να μην καταλαβαίνουμε τίποτα.
314. Όποιος χώνεται μέσα στο σκληρό βράχο χάνει τη σκληράδα του βράχου και βρίσκει τη δική του μέσα στο σκληρό βράχο. [σ. 81].
317. Κι αν δεν μπορούσα ν’ απομακρυνθώ από τον εαυτό μου, δε θα μπορούσα να πλησιάσω κανέναν, τίποτα· ούτε τον εαυτό μου.
318. Εκείνο που λένε οι λέξεις δε διαρκεί. Διαρκούν οι λέξεις. Γιατί οι λέξεις είναι πάντα οι ίδιες και αυτό που λένε δεν είναι ποτέ το ίδιο. [σ. 82].
321. Ο ανθρώπινος πόνος, όταν κοιμάται, δεν έχει μορφή. Όταν ξυπνάει, παίρνει τη μορφή εκείνου που τον ξυπνάει.
322. Τα λάθη μου δε θα πάνε σε άλλα χέρια από λάθος μου. Δε θέλω άλλο λάθος στα χέρια μου. [σ. 83].
326. Αν δεν υψώσεις τα μάτια, θα πιστεύεις πως είσαι εσύ το σημειο το πιο ψηλό.
328. Πολλά πράγματα γίνονται τόσο δικά μας που τα ξεχνάμε. [σ. 84]
332. Για να καταδικάσουμε αυτό που έχει φτιαχτεί, συνεχίζουμε να φτιάχνουμε. Κι έτσι φτιάχνουμε: για να καταδικάσουμε αυτό που έχει φτιαχτεί. [σ. 85]
335. Αν δεν ξεχνούσα ποτέ τίποτα απ’ όσα υπάρχουν μέσα σου, δε θα ‘βρισκα ποτέ τίποτα το καινούργιο μέσα σου.
337. Θέλω την καλοσύνη σου, αλλά μαζί και το χαμόγελό σου. [σ. 86]
338. Ένα πράγμα πριν ολοκληρωθεί, είναι θόρυβος· όταν ολοκληρωθεί είναι σιωπή.
340. Το λούλουδι που έχεις στα χέρια σου γεννήθηκε σήμερα και έχει κιόλας την ηλικία σου.
341. Ναι, φροντίζω τον εαυτό μου· μα έχω ξεχάσει τι θα πει να φροντίζω τον εαυτό μου. [σ. 87]
342. Όταν θα πεθάνω, δε θα βλέπω τον εαυτό μου να πεθαίνει, για πρώτη φορά.
343. Ναι, το πήρα κι αυτό απόφαση: να μην είμαι καλός, όταν δε θα μπορώ να είμαι καλός.
347. Εγκατέλειψα τη φτωχή ανάγκη να ζω. Ζω χωρίς αυτήν. [σ. 88]
350. Κάθε φορά που λέω αυτό που λέω, το λέω γιατί με νίκησε αυτό που λέω [σ. 89]
351. Δίνουμε ένα όνομα και ύστερα δεν ξέρουμε τι όνομα να δώσουμε στο όνομα.
355. Θέλουν να γίνω διαφορετικός, χωρίς αυτοί να γίνουν διαφορετικοί και χωρίς τίποτα να γίνει διαφορετικό. Και από τι να γίνω διαφορετικός; [σ. 90]
358. Ο έρωτας, που χωράει σε ένα λουλούδι, είναι απέραντος [σ. 91]
360. Πάντα γυρεύω κάποιο φως και πάντα μες στη νύχτα, χωρίς να μου φέγγει κανένα φως.
362. Το ποτάμι τα δάκρυα που θα σ’ έπνιγε, μόλις το έπνιξαν δύο δάκρυα.
364. Το καλό που κάνουμε σ’ εκείνον που δεν του χρωστάμε καλό, το χρωστάμε σ’ εκείνον που σ’ εμάς κάνει καλό. [σ. 92]
368. Η φτώχεια του άλλου μου φτάνει για να νιώσω φτωχός· η δική μου δε φτάνει. [σ. 93]
370. Ο φόβος μήπως είμαστε ο εαυτός μας μας φέρνει, σχεδόν πάντα, μπροστά στον καθρέπτη.
371. Οι τριανταφυλλιές σου έχουν αμέτρητα τριαντάφυλλα, μα δεν έχουν ένα τριαντάφυλλο παραπανίσιο· και επειδή δεν έχουν ένα τριαντάφυλλο παραπανίσιο, δε θα κόψω ένα τριαντάφυλλο απ’ τις τριανταφυλλιές σου.
372. Τα λουλούδια που δεν έχουν άρωμα παίρνουν το όνομα λουλούδια απ’ τα λουλούδια που έχουν άρωμα. [σ. 94]
378. Θα ήθελες να πας εκεί όπου δεν είσαι. Και πού δεν είσαι; [σ. 95]
379. Είδες την τριανταφυλλιά πνιγμένη στα τριαντάφυλλα· την είδες μ’ ένα μόνο τριαντάφυλλο, την είδες χωρίς κανένα τριαντάφυλλο. Και δεν την είδες ποτέ μ’ ένα τριαντάφυλλο παραπανίσιο ή μ’ ένα τριαντάφυλλο λιγότερο. Έτσι την είδες, γιατί είδες την τριανταφυλλιά.
381. Έπρεπε να σβήσεις το βλέμμα σου πριν σβήσει ο ήλιος, για να τον αφήσεις να λάμπει. [σ. 96]
382. Δεν πιστεύω σε τίποτα απ’ όσα πιστεύεις. Κι εσένα σε πιστεύω !
384. Για να υψωθείς, χρειάζεται να υψωθείς, μα χρειάζεται να υπάρχει και ύψος.
385. Μικρός είναι εκείνος που για να φανεί κρύβει. [σ. 385]
386. Μ’ έμαθαν πάντα να κερδίζω, όχι να χάνω. Ευτυχώ που έμαθα, μόνος μου, να χάνω.
390. Έφτασα ένα βήμα απόσταση απ’ όλα. Κι εκεί μένω, ένα βήμα μακριά απ’ όλα.
398. Όταν όλα είναι πόνος, τι σημασία έχει ποιος πόνος είναι ο πιο μικρός και ποιος ο πιο μεγάλος;
400. Για να να μην είμαι πιο μικρός από κανέναν, πόσο μικρότερος χρειάστηκε να γίνω ! [σ. 399]
402. Φανερώνεται σ’ εσένα αυτό που εσύ ανακαλύπτεις για σένα, όχι εκείνο που οι άλλοι ανακαλύπτουν για σένα. [σ. 100]
404. Κάθε φορά που ξυπνάω, καταλαβαίνω πώς είναι εύκολο να μην είσαι τίποτα [σ. 101]
405. Αυτό το κάτι παραπάνω, που είσαι σαν άνθρωπος, είναι ανθρώπινο;
406. Δεν κάνουν όλοι το κακό, μα το κακό κατηγορεί όλους.
413. Για να μπορέσω να φθάσω σε κάποια ύψη, δεν τα χαμηλώνω· τα υψώνω κι άλλο. [σ. 103]
416. Κι αν εκείνοι δε σου είχαν κάνει κακό, ο πόνος τους θα ήταν αβάσταχτος πόνος για σένα.
423. Άδικα προσφέρεται στα μάτια σου αυτό που προσφέρεται στα μάτια σου αν δεν έχεις κάποιον για να του δείξεις τη χαρά σου. [σ. 105].
425. Δε φτάνουν πια για το αίμα σου οι παλιές πληγές. Και είναι δύσκολο ν’ ανοίξεις καινούργιες. Και το αίμα σου βιάζεται. [σ. 106]
427. Έκανα ένα σταυρό στον αέρα πάνω σ’ όλα τα βόλια. Κι άλλαξαν όλα. Τα βόλια έγιναν αέρας κι ο σταυρό βόλι. [σ. 106, τελευταία καταγεγραμμένη φωνή του Αντόνιο Πόρτσια στο βιβλίο του]
πηγή: Πόρτσια Α. (2007), Επιλογή από τις Voces, (μτφρ. Ε. Χ. Γονατάς, Στοχασμοί-3, εκδ. στιγμή)
Ευχαριστώ εγκάρδια ένα αγαπημένο χαρμόσυνο πρόσωπο, την Ιωάννα Κ., που γνώρισα τέλη Αυγούστου 2025 σε μία συνάντηση στους Αμπελόκηπους Αθηνών. Εκείνη μου έδωσε να διαβάσω το βιβλίο του Πόρτσια με λάμπουσα χαρά στα μάτια της. Εγκάρδιες ευχαριστίες και στο σύζυγό της που έχει κοντά του μία τόσο αξιαγάπητα γενναιόδωρη γυναίκα. Κυριακή, 12 Οκτωβρίου 2025