Η διανοητική εξέλιξη ενός ανθρώπου είναι η πιο εύκολη, η πιο γρήγορη και συνάμα η πιο επικίνδυνη. Και αυτό το τελευταίο συμβαίνει όταν δεν συμβαδίζει αυτή η εξέλιξη ταυτόχρονα με την ανύψωση του νου, με την κάθαρση της καρδιάς και της ψυχής.

Εξαρτάται από το πλήθος των εντυπώσεων, των αισθήσεων, της νοητικής ταξινόμησής τους και τους συνδυασμούς των ιδίων. Για την εξέλιξη της διάνοιας, εμείς έχουμε πέντε αισθήσεις, ενώ για την εξέλιξη των υπολοίπων τριών τετάρτων του ανθρώπου έχουμε τα τέσσερα Ευαγγέλια. Για να γίνουμε διανοούμενοι, γι’ αυτό μας χρησιμεύουν χιλιάδες δάσκαλοι, ενώ για να γίνουμε ολοκληρωμένοι άνθρωποι, για τούτο μας χρησιμεύει μόνο ο Χριστός.

Το να πεις: “Εγώ είμαι διανοούμενος” σημαίνει το ίδιο όπως και να πεις: “εγώ είμαι το ένα τέταρτο του ανθρώπου”. Για αυτό το λόγο η ονομασία “διανοούμενος” είναι η μόνη απάνθρωπη ονομασία και μία κατηγορία εναντίον του ίδιου του εαυτού της.

Πηγή: Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς (2022), Στοχασμοί περί καλού και κακού, εκδ. Εν πλω, δ´ έκδ.